Słownik gwary śląskiej

A

• abcybilder – naklejka
• abfal – błąd, śmieć
• ablyger, ablyjger – sadzonka
• abo – albo
• abszicfajer – impreza pożegnalna
• absztyfikant – kawaler, zalotnik
• abzac – obcas
• achtlik – ósma część czegoś
• administracyjo – administracja
• adresa – adres
• adwynt – adwent
• afa - małpa np. szczylać afy (robić miny)
• ajlauf – lane ciasto, lane kluski
• ajmer, ajmro – wiadro
• ajncla – mieszkanko jednopokojowe, kawalerka
• ajntopf - gęsta zupa
• ajnbryna – zasmażka
• ajnfart – brama wjazdowa
• ajnlasfarba – farba podkładowa
• akuratny – prawidłowy, taki jak trzeba
• al - węgorz
• ała – wariactwo (mieć ała)
• amolok – cukierek miętowy
• ancug – ubranie, garnitur
• amajza – mrówka
• amtować – urzędować
• angrajfować – atakować
• angrif – atak
• anszleger – nastawiacz przy windzie kopalnianej
• antryj – przedpokój
• anwajong – oblewanie nowego domu, mieszkania
• anyżki – anyżowe ciasteczka
• ańfachowy – byle jaki, prostacki
• apfelmus – mus jabłkowy
• apluzyna, apluzina, apfelzina – pomarańcza
• aptyka – apteka
• aptykorz – aptekarz
• arbajtancug – ubranie robocze
• armijo – armia
• artikel – artykuł
• asta – gałąź
• aszynbecher – popielniczka
• asić sie – chwalić się
• aska – dumna, zarozumiała dziewczyna
• asta – gałąź
• aszynbecher – popielniczka
• aus – aut (w sporcie)
• auslynder – obcokrajowiec, cudzoziemiec
• auspuff – rura wydechowa
• ausztojer – wiano, wyprawka ślubna
• aszynbecher – popielniczka
• autobana – autostrada
• ausztojer – wiano
• augustki – jabłka papierówki
• ausgus – zlew
• aże – że, aż

C

• cajtung – gazeta
• capić – śmierdzieć
• celta – namiot
• cera – córka
• chabezie – gałęzie, krzaki
• chabić – kraść
• chabnąć – ukraść, zwędzić
• chaby – iść na chaby – iść kraść
• chachnąć – uderzyć
• chachor – łobuz
• chajtnąć się – ożenić się
• chamić się – być skąpym
• charatać – ciężko pracować
• charboł – but
• charkać – pluć
• charlać – kaszleć
• chichrać się – śmiać się
• chlać – pić (alkohol)
• chop – mężczyzna, mąż
• chycić, chytać – chwycić, chwytać
• chyrpa – brzydka kobieta
• ciamrać – zjadać
• ciaplyta – błoto
• ciarach – brudas
• ciepać – rzucać
• ciynszko – trudno
• ciga – koza
• cygareta – papieros
• ciorać – tarzać się
• ciupać – rąbać
• ciźba – tłok, ścisk
• coby – żeby, aby
• colsztok – miarka składana do mierzenia długości
• cołki – cały
• cufal – fuks, przypadek
• cwiter – sweter
• cyckać – ssać
• cyganić – kłamać
• czorny – brudny, czarny

E

• efyj – strzał zewnętrzną częścią stopy
• ek – zakręt, róg
• eka – poprzeczka
• eknąć się – pochylić się
• ekstra – specjalnie
• elefant – słoń
• elwer – jedenastka (rzut karny)
• enta – szczupak
• epa – torba plastikowa, reklamówka
• erbnąć – odziedziczyć
• etla – motor, motorower

F

• faber – kwiat bławatek
• faca – policzek, uderzenie w policzek
• fach – półka lub talent zawodowy
• fachman – fachowiec
• fajer, fajera – impreza
• fajla – pilnik
• fajlbank – stół warsztatowy
• fajrować – świętować, obchodzić np. urodziny
• familio, familija – rodzina
• familok – budynek ceglany wielomieszk.
• fana – flaga
• fanga – uderzenie pięścią
• fandzolić – mówić nie na temat
• fandzola – fasola
• fara – plebania, parafia
• farba – barwa, kolor
• farbić – barwić
• farcić się – opłacać się
• farfocel – fusy
• farorz – proboszcz
• faska – beczka różnej wielkości
• fater – ojciec
• faustlik – średni młotek
• fazan – bażant
• fecht – iść na fecht – iść żebrać
• fedra – sprężyna
• fedrować – urabiać np. węgiel przez górników
• feflać – mówić głupoty
• fejszter – leśniczy, myśliwy
• fertich – gotowe
• fest – silnie, pewnie, bardzo
• fet – smalec, tłuszcz
• ficować – cerować
• fiksowanie – ogranie przeciwnika (w fusbalu)
• filcok – kalosz z filcem
• filok – pióro wieczne, długopis
• filować – podglądać
• filter – filtr
• flama – płomień
• flaszka – butelka
• flek – plama
• fliga – mucha
• fliger – samolot
• flyje – rozwielitki
• flyja – nieporządna gospodyni, brudas
• fojera – ognisko
• fojercojg – zapalniczka
• fojerman – strażak
• fojerwera – straż pożarna
• forhang – zasłona
• fórt – daleko
• frasunek – zmartwienie
• frechowny – bezczelny
• frela – panna
• furgać – fruwać, latać
• fusbal – piłka nożna
• fuslapa – onuca
• furt – precz,
• futer – jedzenie, pasza dla zwierząt
• futrować – karmić zwierzęta
• fuzekle – skarpetki
• fyjtla – 0,25 litra wódki
• fynsterbret – parapet
• fyrlok – mątewka
• fyrtniony – zwariowany

H

• hab – kradzież
• habić – kraść
• hadra, lapa – szmata
• haja – awantura
• haja – awantura, kłótnia, bijatyka
• hajcować – palić, grzać, ogrzewać
• hajer – górnik strzałowy
• hakać – plewić
• hakenkrojc – swastyka
• halter – sprzączka, zapinka
• hałskyjza – ser domowy
• handszuły – rękawice robocze
• handtuch – ręcznik
• harboły – ciężkie buty
• hazok – zając
• heft – zeszyt
• halba – butelka wódki (półlitrówka)
• halbcajt – połowa meczu
• halbki – lekkie buty
• harboły – ciężkie buty
• haltysztela – przystanek
• hampelman – pajac
• handgrif – uchwyt
• hapik, hapil – sknera
• harkać – pluć
• hasie – popiół (śmieci)
• hasiok – śmietnik, popielnik, popielniczka
• haszpel – zwrotnica (w kopalni)
• hawerfloki – płatki owsiane
• haziel – ubikacja
• heftować – wymiotować
• heklować – szydełkować
• heksa – czarownica, zła kobieta
• heksenszus – nagły ból kręgosłupa
• hepać – odbijać (odgłos po jedzeniu)
• hercklekoty – palpitacje serca
• hercszlag – zawał serca
• hercowa – łopata do węgla
• heringi – śledzie
• hica – upał
• hoch glanc – wysoki połysk
• hołda – wysypisko w pobliżu kopalń, hut
• hołzy – spodnie
• huciorz – hutnik
• hynkiel – uchwyt
• hyrdoń – szyja
• hyrlać – kaszleć

K

• kabociorz – człowiek fałszywy
• kabot – marynarka
• kabza, kapsa – kieszeń
• kachla – kafelka
• kachlok – piec kaflowy
• kaczok – bajoro, stawek
• kadubek – budka lęgowa dla ptaków, karmnik
• kadzić – smrodzić
• kaj – gdzie
• kaj tam – gdzie tam
• kajsik – gdzieś
• kajś – gdzieś
• kaj ino – gdziekolwiek
• kajindzij – gdzie indziej
• kalfas – pojemnik na zaprawę murarską
• kalny – mętny
• kamela – wielbłąd
• kamelki – rumianek
• kalić sie – opłacać się
• kalyka – kaleka
• kamerlik – komórka
• kamracić sie – przyjaźnić się
• kamrat – kolega
• kamratny – przyjacielski
• kana, kanka – bańka (np. na mleko)
• kanona – armata
• kapa – narzutka na łóżko (koc)
• kapka – kropla, trochę czegoś
• kapelka – mała czapka, kapelusik
• kapelonek – wikary, młody ksiądz
• kapnonć sie – zrozumieć
• kapoła – idiota
• kapołka – serwatka
• kapuca – kaptur
• kara – taczka
• karminadla – kotlet mielony
• karlus – chłopak, młodzieniec, kawaler
• karnąć się – przejechać się
• karyta – kareta
• kauguma – guma do żucia
• kartofel – ziemniak
• kartoflonka – zupa ziemniaczana
• kastlik – pudełko, skrzynka
• kastrol – duży garnek z żeliwa
• kasik, kajsik – gdzieś
• keciok – karuzela łańcuchowa
• kejfer – stonka ziemniaczana
• kelnia – chochla
• kepa – strzał głową w piłce nożnej
• kirhof – cmentarz
• kery, kiery – który
• keta – łańcuch, bransoletka
• kesik, kejsik – kiedyś
• kibel – wiadro
• kichol,kiniol – nos
• kidać – plamić, kapać
• kidnąć – nalać trochę wody
• kiecka – spódnica, sukienka
• kiero, kiery – która, który
• kilać – łaskotać
• kimać – spać
• kimnonć sie - zdrzemnąć, przespać się
• kindermyjdla – opiekunka do dzieci
• kipa – niedopałek papierosa
• kiper - auto wywrotka
• kipnąć – przechylić się
• kipować – wywracać, strząsać popiół z papierosa
• kista – skrzynka
• kita, kitka – udko np. od kurczaka
• klachać – plotkować
• klachanie – plotkowanie
• klachula – plotkara
• klachy – plotki
• klajd – suknia
• klang, klank – dźwiek
• klapiok – twarz
• klapsznita – podwójnie złożona kromka
• klara – słońce
• klamor – coś niepotrzebnego, stary grat
• klawiyr – pianino
• klekotka – kołatka
• klipa – oferma
• kloper – trzepaczka
• klopsztanga – trzepak
• klosztorno panna – zakonnica
• klotka – klatka
• klupać – pukać
• kluczka – korba np. do studni
• kludzić – prowadzić, przeprowadzać się
• knefel – guzik
• knif – sztuczka
• knipsować - fotografować
• knobloszka – parówka
• kobiyta – kobieta
• kobuch – jastrząb, kontroler (biletów)
• kocher – pojedyncza, elektryczna kuchenka.
• kofer – walizka
• kojtnąć – umrzeć
• kokot – kogut
• kokotek – kran
• kokosfloki – wiórki kokosowe
• kole – koło, niedaleko, obok, wokół
• koło – rower
• kołocz – ciasto drożdżowe
• koncek – kawałeczek
• kopidoł – grabarz
• kopruch – komar
• kopyrta – koperta
• kopyrtka – salto, przewrót
• korflasza – bania na wino
• korcić – kusić
• kostyra – kość
• koulkastla – węglarka
• kowol – kowal
• kozać – kazać
• kozatelnica – ambona
• kozok – koźlarz (grzyb)
• kragel – kołnierz
• krajzyga – piła tarczowa z blatem
• krancek – plasterek
• krauza – słoik
• krepel – pączek
• kristbaum – drzewko świąteczne, choinka
• krojc – krzyż
• krojcung – skrzyżowanie
• krojzoter – żmija zygzakowata
• kronflek – obcas, fleczek
• kronlojter – żyrandol
• krupniok – kaszanka
• krupy – kasza
• kryka, kryja – laska
• kryklać – mazać, bazgrać na papierze
• kszok – krzak
• kucać – kaszleć
• kuglagry – łożyska samochodowe
• kudły – włosy, sierść
• kukać – zerkać
• kuklok – tzw. judasz
• kulać – toczyć
• kurzyć – palić papierosy
• kurzok – palacz
• kusik – buziak
• kust – wyżywienie
• kwaretka – 0,25 litra wódki
• kyjza – ser

O

• obalić – przewrócić
• obciepać – obrzucić
• obcyrklować – zaplanować
• oberiba - kalarepa
• obiesić - powiesić, powiesić się
• obleczka - powłoczka na pościel
• obłapiać - obejmować, ściskać
• obstoć - wytrwać
• ochlany - pijany
• ociypka - snopek
• odewrzić - otworzyć
• oma, omka – babcia
• omaścić – dodać tłuszczu
• omszlag – zakładka, mankiet
• ojla - guz
• ołbajny – krzywe nogi
• oły – krzywe nogi
• opa – dziadek
• opaterny – ostrożny
• oplerek – parówka
• optikruła – luneta
• ostuda – kłótnia, nieporozumienie
• oszkliwe – brzydkie, wstrętne
• oszkrabiny, łoszkrabiny – obierki np. ziemniaków
• oszkrobać, łoszkrobać – obrać np. ziemniaki
• owerol – dres
• oślimtany – zapłakany
• ożarty – pijany

P

• pachoł – smarkacz, wyrostek
• padać – mówić
• paket – paczka
• pakynchalter – bagażnik
• pampoń – wieśniak
• pana – guma, dziura w oponie
• pantofle – kapcie
• papiok – gwóźdź do papy
• paplaty – pucołowaty
• paple – lica, policzki
• paprać - brudzić, ubrudzony
• papyndekel – tektura
• parfin – perfum
• parfineryjo – perfumeria
• paryzol – parasol
• pasiaty - pasiasty
• pasionek - pastwisko
• paskuda - szkodnik, niszczyciel
• pastuszki – klędnicy
• patrony – kapiszony, naboje do odpustowego pistoletu
• pecynek - bochenek chleba
• petronelka - lampa naftowa
• piechty - pieszo
• piegaty - piegowaty
• piekarok – piekarnik w piecu
• pierdoła - gaduła, nudziarz
• pierziński - okropny
• pijok,pijus – pijak
• pila - tabletka
• piosek - piasek
• piska – kreska, linia
• piskać – piszczeć
• pisok – ołówek, coś do pisania
• pistołla – pistolet, broń
• pitfać - kroić tępym nożem
• pitfok - tępy nóż
• pitnońć - uciec
• piyknie - ładnie
• pizło - uderzyło
• piznonć – uderzyć
• piźniynty - stuknięty, wariat
• plac – podwórko
• plackaty, plaskaty - płaski
• plała - peleryna, plandeka
• plecionka - chałka drożdżowa, słodka bułka
• plisynrok – spódnica plisowana
• platfus – płaskostopie
• plynkiyrze – odciski na rękach od pracy
• płachta - prześcieradło
• po bosoku - boso
• po ćmoku - po ciemku
• po prowdzie – naprawdę
• po próżnicy - nadaremnie
• po ptokach – po wszystkim, to już koniec
• po widoku - zanim będzie zmierzch
• pocieszny - zabawny, wesoły
• pocukrować – posłodzić
• pod parza - pod rekę (iść z kimś)
• podchlybiać sie – podlizywać się
• podciep – podrzutek
• podnoski - resztki jedzenia
• podź – chodź
• pofyrtany – zwariowany, pomylony
• poganka – kasza gryczana
• pojeść - zjeść, najeść się
• pojedzony – syty, najedzony
• pojscać – posikać
• poleku – pomału
• policaj – policjant
• policyjo - policja
• połednie - południe
• połosprowiać – poopowiadać
• połżitko – pośladek
• pomaluśku - powoli, po malutku
• pomywać - zmywać naczynia
• ponknonć sie – posunąć się
• popsznioł – uparciuch, maruda
• pora - para
• portmanyj - portmonetka
• porzykać - pomodlić się
• poschroniać - pochować
• posypka - kruszonka
• poszelontać - wstrząsnąć
• posznupać - poszukać
• posztopować - zacerować
• potek, pociczek - ojciec chrzestny
• potka, pociczka – matka chrzestna
• pozor dać – uważać
• pra? – prawda?, naprawdę?
• prask - ciżba, tłum
• prasknońć – upaść, uderzyć
• prastarka – pradziadek
• prastarka – prababcia
• prawić – mówić, opowiadać
• prawok – grzyb prawdziwek, borowik
• pryko – łóżko
• przeca - przecież
• przeciepować – przerzucać
• przekopyrtnońć się - przewrócić się, umrzeć
• przichlybiać sie - podlizywać się
• psinco - nic, figa z makiem
• pszajesz mi? – kochasz mnie?
• ptok – ptak
• puc - tynk
• pucować – czyścić
• pucpapior – papier ścierny
• puding – budyń
• pukel, pukiel – garb
• pukeltasza – tornister
• puklaty – garbaty
• pulać – siusiać
• pulok – śiusiok
• purtnońć – puścić bąka
• pylnonć sie – pobiec
• pyndala – pedał rowerowy
• pyndzyjo - pensja
• pyrlik - ciężki młot
• pyrtek - maluch

B

• baba – kobieta, żona
• babrać się – brudzić się
• bachraty – druby
• badenduch – ręcznik kąpielowy
• badki, badyje – kąpielówki
• badyhala, badehala – łaźnia, basen
• badywana, badewana – wanna
• baje – wagary
• bajlaga – plaster wędliny
• bajonet – bagnet
• bajsnąć – ugryźć
• bajszpil – przykład
• bajtel – chłopak, dziecko
• bajtlik – portfel
• bajzel – bałagan
• bajzyga – wyrzynarka (piła do drewna)
• bakać – palić
• bal – piłka do gry
• bałamoncić – zawracać głowę
• bałplac – teren budowy
• bamber – bogaty gospodarz, rolnik
• bana – pociąg,tramwaj
• banhof – dworzec kolejowy
• bania – dynia
• baniok- zbiornik na wodę
• baniorz – kolejarz
• bank – ławka
• barzi – bardziej
• barzoł – bagno
• bas – obfity brzuch
• basok – człowiek otyły
• batki – majtki
• baukunszt – architektura
• baumajster – architekt
• beblać – gadać głupoty
• beczeć – płakać
• bele kaj – byle gdzie
• belontać – mieszać
• belowanie – wzdęcie
• berga – duży kamień
• bergman – górnik
• beszong, beszung – nasyp kolejowy
• bestyjo – bestia
• betlować – wyłudzać, sępić
• betlyjka – szopka, stajenka na święta
• bezto – przez to
• beztuż – przez to, dlatego
• bezuch – odwiedziny
• bier – bierz, weź, zabierz
• bigel – wieszak
• biglować – prasować
• biksa – puszka
• bina – pszczoła
• binda – bandaż
• binder – krawat
• bindować – bandażować
• bishalter – biustonosz
• blank – całkiem, zupełnie, pusty, czysty
• blat – górna część stołu
• blaza – odcisk
• blic – błyskawica
• blicablajter – piorunochron
• blomba – plomba
• blumsztynder – kwietnik
• blindować – świecić w oczy
• bobok – duch, potwór
• bojki – bajki
• bojtel, bojtlik – worek, portfel
• bombel – pompon
• bombon – cukierek
• bonkawa – kawa parzona
• bontek – rozporek
• bormaszyna – wiertarka pneumatyczna
• borok – biedak, nieudacznik
• borsztajn – krawężnik
• bratherinigi – śledzie opiekane
• bratkartofle – kartofle smażone na patelni
• bratruła – piekarnik
• brauza – kwaśny napój gazowany, prysznic
• brecha – łom
• breweryjo – awantura
• breweryjok – awanturnik
• brifkastla – skrzynka na listy
• briftasza – teczka na dokumenty
• briftreger – listonosz
• brotbiksa – pojemnik na chleb
• bruch – przepuklina
• brunotny, bury – brązowy
• brusić – ostrzyć (noże, kosy itd.)
• bryle – okulary
• bryna – denaturat
• bryniol – pijak
• buc – ktoś kto jest marudny
• buczeć – przezywać na kogoś
• bulić – 1. burzyć, 2. płacić
• buła – opuchlizna
• bumela – wagary, ucieczka (np. z pracy)
• byamter – urzędnik
• byda – będę
• bydli – wołowy (produkt spożywczy)
• byrna – żarówka

D

• dachdeker – dekarz
• danga – tęcza
• deka – koc
• dekiel, dekel – pokrywka, nakrętka, wieczko
• drabiniok – wóz drabiniasty
• drabko, drapko – szybko
• drabsik – rabuś
• drach – rozrabiaka lub latawiec
• drałować – maszerować, szybko iść
• durś – wciąż
• duldać – pić
• dupny – wielki, duży, ogromny
• durszlak – cedzak do makaronu
• dwiesta – dwieście
• dychnąć, dychnąć se – odpocząć, odetchnąć
• dyć – owszem, rzeczywiście, przecież
• dylówka – podłoga z desek
• dymbcok – dąb, klocek z drewna dębu
• dziambel – wróbel
• dziod – starzec
• dziołcha – dziewczyna
• dać kusku – pocałować
• dżistać – puścić bąka
• dać pozor – uważać
• dekel - pokrywa
• dekować – zakrywać coś
• dioboł - diabeł
• do kupy – wspólnie, razem
• dołza – gniazdko elektryczne
• dorta – tort
• droźnić sie – napastować, denerwować
• durchfal – rozwolnienie
• durknefel – zatrzask

G

• gacić – ocieplać, izolować
• gadzina – zwierzęta
• galan – zalotnik
• galert – galareta z nóżek wieprzowych
• galoty – spodnie
• ganc – całkiem, bardzo
• gangol – garnitur
• gardina – zasłonka, firana
• gardinsztanga – karnisz
• gybis, gibis – proteza (zębowa)
• geburstag – urodziny
• geldtasza – portfel
• gelender – poręcz
• geltag – dzień wypłaty, wypłata
• gericht – sąd, budynek sądu
• gibać się – śpieszyć się
• gibem – szybko
• gibki – szybki
• gichnońć – uderzyć
• gilać – łaskotać
• gilgotki – łaskotki
• gipsdeka – sufit
• gira – noga
• giskana, gizkana – konewka, polewaczka
• gitra – kraty
• giwera – pistolet
• glaca – łysina, glacok – łysy
• glanc – połysk
• glancować – polerować
• glaska – szklanka
• glaskugle – bombki
• glajza – szyna
• glyjta – emalia
• głoskać – głaskać
• godać – mówić
• godka – mowa, język
• gorki – gorący
• gorzoła, gorzołka – wódka, alkohol
• gowa – głowa
• góra – strych
• graca – łapa, motyka
• gruba – kopalnia
• grubiorz – górnik
• grunta – fundamenty
• gryfny – ładny
• grzych – grzech
• gulik – studzienka uliczna, odpływ ścieków
• gulnać – napić się łyka
• gupi – głupi
• gumiok – kalosz gumowy
• gwjoździorz – astronom
• gymba – buzia, twarz
• gyry – nogi
• gynsty – gęsty
• gyszynk – prezent

I

• idzie to zrobić – można to zrobić
• ino – tylko
• inkszy – inny
• indianer – indianin
• interesantny – interesujący
• istny – prawdziwy
• izba – pokój
• izdebka – malutki pokoik

J

• ja – tak
• jabol – wino jabłkowe
• jadymy – jedziemy
• jagódki – porzeczki
• jajco - jajko
• jargać sie – denerwować, złościć się
• jedwob - jedwab
• jedzok – mający apetyt
• jakla – marynarka, żakiet, kurtka
• jamrować – lamentować
• jedyn – jeden
• jegła – igła
• jeronie – o cholera
• jo – ja
• jodłą coś – zjadła coś
• jodło – jedzenie
• jużzaś – znowu

L

• lachać sie – śmiać się
• lacie – domowe obuwie
• laclik – śliniak
• laga – gruby kij
• lajbik – biustonosz
• lakować – malować, lakierować
• lakowany – malowany, lakierowany
• laksyra – biegunka
• lajera – katarynka lub ciągłe powtarzanie tego samego
• lajerman – kataryniarz
• lajsta – listwa
• lak – cerata
• lanzok – gruźlica
• larmo – hałas, krzyki
• lasia – metalowa poprzeczka przy słupku
• lauba – altana
• laufbryka – bryczka, powóz
• laubzyga – cienka piłka metalowa
• laufrować – biegać
• launa – humor
• lazaryt – szpital
• leber – drań, obibok
• leberwuszt – pasztet
• lecieć – padać (deszcz), biec
• legnąć – położyć się
• legitka – legitymacja
• lejty – lanie
• leko, letko – lekko, łatwo
• leluja – ciamajda
• lezie – idzie, wchodzi
• lichy - słaby, mizerny
• ligysztul - leżak
• lipsta – narzeczona, ukochana
• lipścić – flirtować, chodzić ze sobą
• lilowy – fioletowy
• limo – podbite oko
• linkera – kierownica
• lipynsztift - szminka
• liwa – gęś
• lojfer – dywan, chodnik
• lomp – drań
• loncetla – kwit z wypłaty
• lufciorz – turysta
• luft – powietrze
• luftować – przewietrzać
• luftplompa – pompka rowerowa, sprężarka
• luftbiksa – karabin-wiatrówka
• luftnąć sie – nie trafić w coś, zaczerpnąć powietrza
• lukać – spoglądać
• lump – dziad
• lyjty – lanie, bicie

Ł

• łachy – ubrania
• łazić – chodzić
• łeb – głowa
• łechtać – łaskotać
• łechciwy, łechtliwy – mający łaskotki
• łobciepać – obrzucać, otynkować
• łobdrzistany – ubrudzony, pobity
• łobiod – obiad
• łobleczony – ubrany
• łobloć – polać
• łoblykać sie – ubierać się
• łobroz, łobrozek, łobrozek – obraz, obrazek
• łobrzinek – odcięty z brzegu kawałek kołocza
• łobsztalować – zamówić, zarezerwować
• łobstoć – wytrzymać, wytrwać
• łociypka – snopek
• łodbywać – nakarmić dobytek np. kury
• łogiyń – ogień
• łoklany, oklany – bezczelny
• łoroz – na raz
• łosprawiać – opowiadać, rozmawiać
• łostawić – zostawić
• łostuda – awantura, kłopot, problem
• łoszkrabiny – obierki z kartofli
• łoświycić – zaświecić
• łożreć sie – spić się
• łyknonć – połknąć

M

• macha – mina
• magel – magiel
• machlyrz – kombinator
• majtnońć sie – minąć się, nie trafić
• majster – szef
• majzel - przecinak
• makówki - wigilijna potrawa z maku i bułek
• makówy - rękawice z jednym palcem
• makron - kokos
• makrony - ciastka kokosanki
• malckawa - kawa zbożowa
• malta - zaprawa murarska
• malyrz - malarz
• małpica - małpa, złośliwa osoba
• mamlać - rzuć, jeść
• mamlas - niedołęga, oferma
• mandle - migdały
• manele - bagaże, rzeczy
• mantel - płaszcz
• mantelszyrca - gruby męski fartuch
• maras - błoto, brud
• marasić - brudzić
• markotny - smutny
• maryjka – Maria
• masara - wielka, tłusta mucha
• masarnia - rzeźnia, a. sklep mięsny
• masny - tłusty
• masorz - rzeźnik
• maszka - kokardka, muszka
• maszkecić - jeść coś dobrego
• maszkeciorz - smakosz
• maszkety - coś dobrego do jedzenie
• maślonka - maślanka
• maśniczka - maselniczka
• motlać - plątać
• maznonć - uderzyć
• mazok - mazak
• meter - metr
• miech - worek
• mieć ała - być głupim
• mieć kogoś rod - kochać kogoś
• mieć głód - być głodnym
• mieć ptoka - być wariatem
• mieć recht - mieć rację
• mieć ruła - być powolnym
• mierzić - denerwować, przeszkadzać
• mietlorz - śląski taniec ludowy
• mietła - miotła
• miglanc - spryciarz, cwaniak
• migym - szybko
• miszmaszyna – mieszarka do betonu
• miszong - mieszanina
• mita - środek np. boiska
• miynso - mięso
• mlyko - mleko
• mochanie – ręczne pranie
• modry – niebieski
• mopel, moplik – motorower
• morzysko, morzisko - ból brzucha
• mota - ćma
• motek - młotek
• motyka - zła kobieta
• muldać - ssać
• muł - miał węglowy
• muskle - muskułu, mięśnie
• mycka - czapka
• myjtermas - metr krawiecki

N

• na klinie – na kolanach
• na kraju – na brzegu
• na zadku – z tyłu
• nabity,naprany,nawalony – pijany
• nachtop, nachtopek – nocnik
• nachytać – nałapać, dostać lanie
• najduch – łobuz
• najscać – nasikać
• nafolowane – napełnione, po brzegi
• namówiny - zaręczyny
• napasztować – zaczepiać, drażnić
• napoczonć – rozpocząć
• naprowda - naprawdę
• na pomp - na kredyt
• naroz, narozki – naraz, nagle
• narychtować - przygotować
• na kryja – żyć bez ślubu
• naskwol - naumyślnie
• naskludzać - sprowadzić
• nastalować - nastawić, wyregulować
• nasuć - nasypać
• natron – kuchenna soda oczyszczona
• nazdać - zrobić awanturę, okrzyczeć kogoś
• nazod - z powrotem, do tyłu
• nec - siatka
• neclik - kok
• nelki - goździki
• niekiery – niektóry
• niy padej – nie mów
• niyrob – nierób
• niyrod – niechętnie
• niyroz – nieraz
• niyskoro - późno
• nogawica - nogawka
• nogły - porywczy
• nojprzod - najpierw
• nudle - makaron
• nudelkula - wałek do ciasta
• nudelzupa - zupa, rosół z makaronem
• nupel - smoczek
• nynać - spać
• nynok - materac do spania na podłodze

R

• rachować – liczyć
• radiska – rzodkiewka
• radyjko – radio
• radzi – zadowoleni
• rafiok – wóz z drewnianymi kołami
• raja – kolejka (np. w sklepie)
• rojber – psotnik, chuligan
• rajbetka – narzędzie murarskie
• rajcować - głośnio się zachowywać
• rajfeszlos – zamek błyskawiczny
• rajtować - jeździć konno
• rajza – podróż
• rajzyfiber - „gorączka” przed podróżą
• rałs - wynocha, odejdź!
• rant - rów, brzeg czegoś
• rapitołza - żaba
• ratka - racica, noga od świni
• rąbnąć - uderzyć
• rejmatyka - reumatyzm
• rewiyr - zwolnienie lekarskie
• richtig - naprawdę
• robić za błozna - żartować z kogoś
• rod - zadowolony
• rolada - płat mięsa wołowego
• roler - hulajnoga
• rolszuły - wrotki
• rolwaga - pojazd transportowy na kółkach
• roma - wisząca szafka kuchenna
• romel - plac odpustowy
• romplować - rozrabiać, awanturować
• rozlajerowany - rozregulowany
• rozsuć - rozsypać
• roztomajty - rozmaity, przeróżny
• roztopiyrzać się - rozpychać się
• ruby - gruby
• ruła - rura
• ruła mieć - być powolnym
• rychtować - przygotowywać
• ryczka - stołeczek
• ryk- płacz, krzyk
• ryć się - pchać się
• rykol - beksa, maruda
• ryl - szpadel
• ryma - katar
• rypnonć – uderzyć
• ryszawy – rudy
• rzodki - rzadki
• rzigać - wymiotować
• rzykać - modlić się

S

• schacharzony – zniszczony, zaniedbany
• schronić – schować
• seblyc, seblykać – rozbierać się
• serweta – obrus
• siednonć – usiąść
• sioć – siać
• siyń – korytarz, sień
• sjechać – zjechać
• skat, szkat – gra w karty
• skopyrlić - zwarzyć mleko
• skulać – stoczyć się
• skuli - z powodu
• slecieć - spaść
• sloz - zszedł
• słazić - schodzić
• słepać - pić
• smażonka – jajecznica
• smolić - lekceważyć
• smyczyć – nieść
• smykać się – włóczyć się
• soroń - dzikus, dziwak
• spaśny – gruby
• spatrzeć - załatwić coś komuś
• spinknonć się - spotkać się
• spodek - dolna część czegoś
• spodnioki – kalesony
• spomnieć sie – przypomnieć sobie
• sprzezywać – nakrzyczeć na kogoś
• srogi - duży, wielki
• sronić - schować
• stargać - podrzeć
• stary purt – zgryźliwy człowiek
• stow - staw
• stoplany – zmoczony
• strup - gojąca się rana
• styknie – wystarczy, dosyć
• stynkać - narzekać, jęczeć
• suć - sypać
• syminać - zdejmować
• symnonć - zdjąć, ściągnąć
• syr – ser
• szac – narzeczony
• szaket – marynarka
• szalter - załącznik prądu
• szałfynster – okno wystawowe
• szałot - sałata
• szaty – sukienka
• szczyrbaty - szczerbaty
• szczyrkać - dzwonić (np.zębami)
• szczyrkowka - grzechotka
• szczyrbok - ktoś szczerbaty
• szelontać - potrzasać
• szeslong - tapczan
• szipa - szufla
• szisbuda - strzelnica
• szklok - landrynka
• szkrobać - drapać się
• szlagbal - piłka do palanta
• szlajać sie - włóczyć się
• szlajer - welon
• szlajfa, szlajfka - wstążka
• szlic - rozcięcie w spódnicy
• szlips - krawat
• szlojder - proca
• szlyndzuchy - łyżwy
• szłapa - noga, stopa
• szmaciok – piłka szmaciana
• szmaterlok - motyl
• szmatlać - plątać
• sznit – rozcięcie, krój, wzór
• sznita - kromka, kanapka
• sznitloch, sznitlok - szczypiorek
• sznupać - szukać
• sznuptabaka - tytoń do wąchania
• sznuptychla - chusteczka do nosa
• szolka - szklanka
• szpajza - deser
• szpangi - wsuwki do włosów
• szpanować - napinać, naciągać
• szpas - żart
• szperplata - dykta, sklejka
• szpicpapior - papier ścierny
• szpina - klamra
• szporobliwy - oszczędny
• szporować- oszczędzać
• szpotlawy - niezdarny, kulawy
• szpyndlik – szpilka
• szpyrhok – wytrych
• szpyrka - słonina
• szrank - szafa
• sztachnonć sie - zaciągnąć się dymem z papierosa
• sztajger – sztygar
• szteker – wtyczka do prądu
• sztof - materiał, dzianina
• sztopować - zatrzymywać
• sztrom - prąd
• sztabdeka - kołdra
• sztamfować - ubijać
• sztamfer - ubijak
• szterować - drażnić
• sztiglować - stroić się
• sztomel - niedopałek papierosa
• sztomel pauza - przerwa na papierosa
• sztrachecle – zapałki
• sztrajchować - malować
• sztrykować - robić na drutach
• sztuchnonć - potrącić
• sztympel - pieczątka
• sztyngel - łodyga
• szuminy - piana
• szwaja - stopa, noga
• szwajsfus - śmierdząca noga
• szychta - dniówka, dzień pracy
• szykowny - ładny

Z

• zababrany - zabrudzony
• zabulić - zapłacić
• zachichrać sie - zaśmiać się
• zaciepnonć - zarzucić
• zadek - tył, tyłek
• zaglondać - patrzeć
• zaklupać - zapukać
• zandale - sandały
• zaroz, zarozki - zaraz
• zasioty, zasiony - zasiany
• zasuć - zasypać
• zauszniki - kolczyki
• zbamoncić – ogłupić
• zbulić – zburzyć
• zejscać sie - posikać się
• zelter – woda sodowa
• zic - siedzenie (np. w rowerze)
• zicnąć - usiąść
• zicherka - agrafka
• zmaraszony - zbrudzony
• zmaścić – popsuć, zawalić sprawę
• zmierzły – nerwowy, zgryźliwy np. Ze zmierzłym chopym ciynżko szczimać!
• zegówek – poduszka
• zokel - lamperia, podłoga
• zoki – skarpetki
• zola – podeszwa
• zolycić - zalecać się
• zolytnik - zalotnik, narzeczony
• zolyty - zaloty
• zołza - sos
• zonynbrele - okulary słoneczne
• zowistny - zazdrosny
• zowiść - zazdrość
• zowiścić - zazdrościć
• zowitka - panna z dzieckiem
• zygor - zegar
• zymfciok - słoik po musztardzie
• zynft - musztarda